نان  و  تكنولوژي  ( سلیم)

دشواری تنفس با افزایش ارتفاع

سوره انعام آیه 125 ( و هر که را خواهد گمراه نماید دل او را از پذیرفتن ایمان تنگ و سخت گرداند که گویی میخواهد از زمین بر فراز آسمان رود . این است که خدا آنان را که به حق نمیگروند مردود و پلید میگرداند ..))

در این آیه از سختی و دشواری زندگی گمراهان سخن میگوید و آنان را به کسی تشبیه میکند که در حال صعود به لایه های بالایی جو است و در اثر این صعود دچار تنگی نفس و فشار سخت بر سینه خود میگردد .

دور بردن گرما
سوره فرقان آیه 45 و 46 : (( آیا ندیدی که لطف خدا چگونه سایه را با آن که اگر خواستی ساکن کردی بر سر عالمیان بگسترانید . آنگاه آفتاب را بر آن دلیل قرار دادیم سپس آن آفتاب را برای خود تدریجا قبض میکنیم) .)

نکات آیه :
1- گرما دور برده و متغیر قرار داده شده است .
توضیح : (( زمین در آغاز پیدایش و شکل گیری خود در نزدیکی خورشید بوده است بعد دور برده شده و مداری تقریبا بیضی شکل برای آن در نظر گرفته شده تا به خورشید دور و نزدیک شود و گرمای زمین متغیر باشد .
منظور از (چگونه دور بردن گرما) در آیه نیز (تا کجا بردن آن) است . منظور این است که زمین با حساب قبلی از خورشید فاصله داده شده .یعنی اگر مثلا دورتر برده میشد آب های کمتری از سطح زمین تبخیر میشد و یا بالعکس و در نتیجه وضعیت آب و هوایی زمین به گونه فعلی خود که بهترین وضعیت است نمیبود . ))

2- علاوه بر دور بردن خورشید نیز دلیلی برای عدم یکسانی گرما قرار داده شده است .
توضیح : (( نقاط سیاهی که روی خورشید است مناطقی هستند که سردتر از بقیه سطح خورشید هستند. از آنجا که خورشید به دور خود میچرخد ( تقریبا هر 4 هفته یک دور به دور خود میچرخد ) گاهی ان نواحی از خورشید روبروی زمین قرار میگیرند و گاهی نیز نیستند . وقتی روبروی زمین هستند گرمای کمتری به طرف زمین می اید و بدین شکل خود خورشید نیز در عدم یکنواختی گرما نقش دارد .))

3- گرما(زمین) در چنگ خورشید است .
توضیح : (( گرما ( که مجاز از زمین است ) در چنگ خورشید است ( که ما آن را نیروی جاذبه خورشید مینامیم ) . خورشید زمین را به طوری که برای ما نامحسوس است به طرف خود میکشد و ما به خورشید نزدیکتر میشویم و هوا گرمتر میشود که همان تابستان است .))


تناسب خورشید و ماه

سوره الرحمن آیه 5 : (( و خورشید و ماه به حساب معین در گردشند . ))

چه تناسبی میان ماه و خورشید وجود دارد ؟

قطر خورشید 1400000 کیلومتر است . و قطر ماه 3500 کیلومتر . فاصله خورشید تا زمین 150000000 کیلومتر است . و یکی از فاصله های متوسط ماه تا زمین 375000 کیلومتر است .
تناسبی که میان آن ها وجود دارد این است که قطر خورشید 400 بار از قطر ماه بزرگتر است و 400 بار نیز از ماه دورتر است . به این دلیل تقریبا یکسان به نظر می آیند و در خسوف کامل تقریبا بر هم منطبق میشوند .


نور خورشید نور اصلی و نور ماه نور بازتابی است .
سوره یونس آیه 5 : (( هوَ الذی جَعَلَ الشمسَ ضِیاءً و القمرَ نورًا ))
(( اوست خدایی که آفتاب را رخشان و ماه را تابان فرمود ))
(( ضیاء و ضوء )) درخشش و تابشی است که از خود شئ ساطع میشود مانند دخشش و تابش چراغ و شمع . (( نور )) درخشش و تابشی است که از خود شئ ساطع نمیشود بلکه بازتاب تابش ضیاء است . و این که آیه میگوید خورشید (( ضیاء )) است و ماه (( نور )) به این معنیست که تابش خورشید از خود آن است ولی تابش ماه از خود آن نیست بلکه بازتاب تابش خورشید است .
این موضوع در سوره نوح و به نقل از حضرت نوح نیز آمده . یعنی وی چند هزار سال پیش از میلاد مسیح به مردم گفته بود که تابش خورشید از خود آن و تابش ماه بازتاب تابش خورشید است . ولی مردم طبق معمول به وی می خندیده اند .


تاثیر رنگ ها بر انسان .

سوره بقره آیه 69 : (( گفتند از خدای خود بخواه برای ما روشن کند رنگ آن چیست ؟ موسی گفت : خدا میگوید : آن گاوی است زرد ، رنگ آن پررنگ یک دست است و بینندگان را خرسند و شادمان میکند .))

پژوهش های علمی نشان میدهد که رنگ ها بر انسان و زندگی وی تاثیر دارد . رنگ سبز احساس دوست داشتن زندگی و امید به زندگی را در انسان ایجاد میکند ( به این خاطر پوشاک جراحان از رنگ سبز انتخاب شده که روی بیمار تاثیر بگذارد . و آیاتی که از پوشش بهشتیان صحبت میکنند نیز میگویند که پوشاک آنها سبز رنگ است.)
رنگ ارغوانی انسان را به آرامش فرا میخواند .
رنگ زرد دستگاه عصبی را پر جنب و جوش و انسان را با نشاط میکند و احساس شادمانی و خرسندی را در وی ایجاد میکند .
رنگ آبی احساس سردی نمودن ورنگ سرخ احساس خشکی نمودن را در وی ایجاد میکند .
همینطور درصد یادگیری در متون و تصاویر رنگی بیشتر از متون و تصاویر سیاه و سفید است .(به عبارتی مغز چیزهای رنگی را بهتر ذخیره میکند و به یاد می آورد .) رنگ به کارها معنی میدهد و در کارهایی که با اعداد با حجم زیاد صورت میگیرد درصد اشتباهات در اعداد رنگی کمتر از اعداد سیاه و سفید است .

 

شعله ور شدن نور مومنین

سوره تحریم آیه 8 : (( نور آنها میان دستانشان شعله ور میشود. ))

نکته آیه : محتوای آیه مربوط به مومنین و در روز رستاخیز است و در آن روز از خدا میخواهند که نور آنها را تمام و کامل و ثابت کند . و این بدین معنیست که نور آنها در این دنیا نیز شعله ور میشود .(یعنی نوری دارند که کم و زیاد میشود و در آخرت از خدا میخواهند که آن را یکنواخت و همیشگی کند )

با عکاسی کریلییَن ( که از نور نامرئی ساطع از اشیاء عکس میگیرد ) انسان میبیند که همه مواد و عناصر زنده و غیرزنده از جمله انسان از خود نور ساطع میکنند . بسته به این که پدیده در چه وضعیتی باشد نور ساطع از آن فرق میکند .
در انسان نیز بسته به این که وی در چه وضعیت مزاجی ، روحی ، فکری و ... باشد نور ساطع از وی فرق میکند . مثلا نور وی در حالت معمولی عادی است ولی پس از پرستش یا نماز نور وی شعله ور میشود . یعنی همان چیزی که آیه مطرح میکند و این چیزیست که فقط با دستگاه میشود دید .

معذرت میخوام . این پست ها عکس هم دارن که اسکنر ندارم و دوربین گوشیم هم ضعیفه اینه که نمیتونم عکساشو بذارم .

پوشاک گرمای بدن را حفظ میکند .

سوره نحل آیه 81 : (( و خدا از آنچه آفرید برای شما سایه قرار داد و از کوه ها آشیانه ها ، و پوشاک هایی که شما را در مقابل گرما حفظ میکند و پوشاک هایی که گرمای شما را حفظ میکند . به این شکل نعمت های خود را برای شما کامل میکند باشد که حق پذیر شوید . ))

در گذشته انسان فکر میکرد پوشاک بدن را گرم میکند ( امروزه نیز کسانی هستند که چنین گمان میکنند )در حالی که بدن گرما تولید میکند و پوشاک را گرم میکند . پوشاک گرمای بدن را حفظ میکند و مانع از رسیدن سرما به بدن میشود .
زمان
در قرن بیستم نسبی بودن زمان مطرح شد .به این معنی که زمان در همه جا و برای همه چیز یکسان نیست . بلکه بستگی به سرعت پدیده دارد ، هرچه سرعت پدیده بیشتر باشد زمان کمتری بر آن میگذرد .
در سرعتی معادل سرعت نور زمان به صفر میرسد . یعنی اگر چیزی با سرعت نور حرکت کند زمان بر آن نمیگذرد .
زمان در قرآن به عنوان یک مقوله نسبی مطرح شده از جمله :
سوره حج آیه 47 : (( یک روز برای خدا مانند هزار سال برای شماست . ))

سوره یونس آیه 45 : (( و روزی که آنها را زنده کند مانند این میماند که بیش از ساعتی از روز در قبر نبوده اند و همدیگر را میشناسند . آنجا کسانی که دیدار خدا را تکذیب کرده بوده باشند و هدایت را انتخاب نکرده باشند زیان خواهند دید . ))

به فضا رفتن انسان

سوره الرحمن آیه 33 : (( ای گروه جن و انس اگر میتوانید در اطراف زمین و آسمان ها بر شوید (این خیالی محال است) هرگز خارج از ملک و سلطنت خدا نتوانید شد . ))
هرگاه توانستید از محدوده زمین و سیارات بیرون بروید ، میتوانید بروید . البته فقط با نیروی برتر میتوانید این کار را بکنید .
نکات آیه 1- انسان میتواند زمین و سیارات را ترک کند .
انسان فعلا زمین و ماه را ترک کرده و حقانیت درستی مضمون آیه را ثابت کرده .2-زمین و سیارات محدوده مشخصی دارند .
نیروی جاذبه زمین و سیارات مرز و محدوده مشخصی دارد .
3- انسان با نیروی برتر میتواند زمین و سیارات را ترک کند .
انسان فعلا با نیروی برتر بر نیروی جاذبه زمین و ماه آن ها را ترک کرده .


مرحله به مرحله بالاتر رفتن در فضا .

سوره انشقاق آیه 19-16 : (( به سرخی پس از غروب سوگند یاد میکنم / و به شب و آنچه را جمع میکند / و به ماه وقتی که کامل میشود / که شما ارتفاع پس از ارتفاع بالا خواهید رفت . ))

نکته آیه : انسان ارتفاع پس از ارتفاع در فضا بالا میرود .
انسان ابتدا با هواپیما چند کیلومتر بالا رفت . بعد در مرحله بعدی در ارتفاع بالاتری مدار زمین را دور زد . بعد در ارتفاع بالاتری به ماه رفت . و در آینده نیز باز هم بالاتر و بالاتر خواهد رفت .
در رابطه با جمع شدن برخی پدیده ها در شب نیز میتوان بسته شدن گلها را نام برد . برخی گیاهان گل خود را در روز باز میکنند و در شب میبندند تا آن را در مقابل رطوبت و سرما حفظ کنند .

همه چیز روند میرایی دارد .

سوره قصص آیه 88 : (( که هر چیزی به ذات پاک الهی هالک و نابود است .))
نکته : همه چیز در روند و فرایند پیری ، فرسودگی و میرایی است .

قانون آنتروپی ( دومین اصل ترمودینامیک ) میگوید : همه چیز یعنی همه ماده موجود در جهان رو به کهولت ، فرسودگی ، پیری و میرایی است . این آیه اصلی ار اصول مسلم علمی امروز است .

 

 

چیزی در هستی از بین میرود .

سوره سبا آیه 3 : (( ذره ای از یک مثقال نیز از نظر خدا ناپدید نمیشود نه در سیارات و نه در زمین . و هیچ چیز کوچکتر یا بزرگتر از آن نیز نیست جز آن که در کتاب آشکار است . (مگر این که در هستی همچنان باقی میماند) ))
سوره نمل آیه 75 : (( هیچ چیز ناپدید شده ای در فضا و زمین نیست مگر این که در جهان عینی همچنان وجود دارد . ))
اصل اول ترمودینامیک اصل ثبات و بقای انرژی است . این اصل میگوید : در هستی چیزی از بین نمیرود بلکه ماده و انرژی تغییر شکل میدهند . آیات مزبور از اصول علمی مسلم امروز هستند

 

 

فیزیک در قرآن

سوره انعام / آیه 125

وَ مَن یُرِد اَن یُضِلَهُ یَجعَل صَدرَهُ ضَیِقا حَرَجا کَاَنَما یَصعَدُ فِی السماء .

و هرکه را خواهد گمراه نماید،دل او را از پذیرفتن ایمان تنگ و سخت گردان

که گویی می خواهد از زمین بر فراز آسمان رود .این است که خداوند آنان را که به حق نمی گروند مردود و پلید می گرداند.

توضیح آیه : قرآن در این آیه از سختی و دشواری زندگی گمراهان سخن می گوید و آنان را به کسی تشبیه می کند که در حال صعود به لایه های بالایی جو است و در اثر این صعود دچار تنگی نفس و فشار بر سینه خود می گردد.

فشار هوا در سطح زمین با فشار درجه خون بدن در تعادل است.

( فشار وارده از طرف هوا بر بدن را فشار خارجی و فشار خون داخل بدن را فشار داخلی گویند.)

با زیاد شدن ارتفاع (صعود به آسمان) فشار هوا کاهش می یابد،در نتیجه در ارتفاعات تعادل بین فشار هوا (فشار خارجی) و فشار خون (فشار داخلی) از بین می رود و فشار خون از فشار هوا بیشتر می شود و حاصل این عدم تعادل احساس سنگینی بر دستگاه تنفسی بدن است که بر اثر افزایش فشار خون بر عروق تنفسی تحمیل می شود و مجرای تنفس را تنگ کرده و موجب دشواری نفس کشیدن می شود.

برگرفته از کتاب : فیزیک در قرآن ، اثر حمیده فیض آبادی – حسین پناهی

 

 

 

 

 

مقدمه

علم ستاره شناسی از قدیمی ترین و در عین حال پیشرفته ترین علوم بشری است. از آنجا كه جهان خارج از كره‌ی خاكی ما و مسائل آن در محدوده‌ی ستاره شناسی قرار می‌گیرد. دامنه‌ی این علم بیش از همه‌ی علوم دیگر گسترده است. از نخستین تصورات و برداشت‌های بشر اولیه نسبت به عالم لایتناهی و ماه و خورشید و ستارگان و كهكشان‌ها تا پیشرفته ترین سفینه ها، آخرین تجهیزات فنی رصد خانه های كنونی، همگی دستاوردها و زمینه های علم ستاره شناسی هستند. امروزه بشر نه تنها پا از سیاره‌ی خود فراتر نهاده بلكه فضاپیماهای مصنوع وی تا آخرین سیارات منظومه‌ی شمسی را نیز پشت سرگذاشته اند و به آن سوی منظومه‌ی ما راه یافته اند.

قرآن مجید در آیه‌ی یاد شده، به عظمت خلقت آسمان‌ها و كهكشان‌ها و ستارگان و زمین اشاره می كند و در آیات فراوانی انسان را به تفكر و تدّبر در آفرینش آسمان‌ها و ستارگان درخشان و تحوّلات شگرفی كه در اوضاع آنها پدید می آید و نظام متقنی كه بر ‌آنها حكم‌فرماست دعوت می كند. درست به دلیل وجود همین نظم است كه قوانین طبیعی مفهوم پیدا می كنند. دانشمندان علوم تجربی با تكیه و اعتماد به وجود نظم در طبیعت مشتاقانه در پی كشف قوانین علمی موجود در همه زمینه های جهان خلقت هستند.

مرحوم علاّمه‌ی طباطبایی(ره) در توضیح یكی از معانی «موسعون»‌می نویسد: منظور توسعه دادن به خلقت آسمان خواهد بود، كه بحث های ریاضی امروز هم آن را تأیید می‌كند.

در یك سری از آیات قرآن كریم به این مسأله كه خلقت تمام موجودات أعم از كوچك‌ترین ذرات اتمی، تا تركیب آنها و گیاهان و جانداران و انسان و زمین و آسمان و كهكشان‌ها و جریان امور همگی آنها روی حساب می باشد و دارای اندازه ای معین و مشخص و در هر مورد قابل محاسبه‌ی دقیق می باشد.1

ذیلاً به برخی از این آیات اشاره می كنیم:

…و ما یعزب عن ربك من مثقال ذرة فی الأرض و لا فی السّماءِ و لا أصغر منْ ذلك و لا أكبر إلاَّ فی كتاب مبین. (یونس، 61/10) … از علم پروردگار تو حتی هم وزن ذره ای پوشیده نیست، نه در زمین و نه در آسمان، و هیچ كوچك‌تری و بزرگ‌تری از آن نیست مگر آن كه در كتابی روشن ضبط است.

شرح كوتاه آیه :

در‌المنجد كلمه‌ی «ذرّه» به «اتم» معنی شده.2 پس كوچك‌تر از اتم (اصغر من ذلك) درواقع شامل ذرات بنیادی عالم می باشد. (الكترون‌ها، پروتون‌ها، نوترون‌ها، فوتون‌ها، پنتون‌ها و كوارك‌ها و…) و با عنایت به تفسیر المیزان، مراد از كتاب مبین امری است كه نسبتش به موجودات، نسبت برنامه‌ی عمل است به خود عمل، و هر موجودی در این كتاب یك نوع اندازه و تقدیر دارد. از این جهت می توان حدس زد كه مراد از كتاب مبین، مرتبه‌ی واقعی اشیا و تحقق خارجی آنها باشد كه قابل پذیرفتن هیچ گونه تغییر نیست.3

همین برنامه عمل اجزا‌ی عالم از كوچك‌ترین ذرات تا دنیای كهكشان‌ها و وجود حساب و كتاب در اندازه‌ی جرم، سرعت، زمان، بارالكتریكی، نوع حركت و مدارها، اندازه‌ی حركت، فشار، طرز قرار گرفتن ذرات بنیادی اتم ها كنار یكدیگر و… پارامترهای دیگر (مانند: ثابت جاذبه‌ی نیوتن، سرعت نور در فضا، ثابت پلانك، بارالكترون و…) است كه دانشمندان برمبنای آنها قوا نین فیزیكی و شیمیایی و نجوم و… را به دست آورده اند. به طور مثال زمان وقوع خورشید گرفتگی20 مرداد و نقاطی از كره زمین را كه به طور كامل و یا ناقص می توانند این واقعه‌ی طبیعی (كه خود نمونه ای از آیات الهی و نظم موجود در جهان هستی می باشد) ببینند را با پیش بینی بسیار دقیق اعلام نمایند.

نمونه آیاتی دیگر در این مورد عبارتند از:

…وخلق كل شیء‌فقدّره تقدیراً ( فرقان، 25/2)

… و همه چیز را آفرید و برای آن اندازه ای معین مقرر داشت.

…و كل شیء‌عنده بمقدار (رعد، 13/8)

…و هر چیز نزد او مقدار معین دارد.

و السمآء وفعها و وضع المیزان (الرحمن، 55/ 7)

و آسمان را برافراشت و میزان [عدل و نظم] را در عالم وضع كرد.

هو الّذی جعل الشمس ضیاء والقمر نوراً وقدّره منازل لتعلموا عدد السنین و الحساب ماخلق اللّه ذلك إلاّ بالحقّ یفصّل الآیات لقوم یعلمون.( یونس،10/5)

اوست خدایی كه خورشید را روشنی بخش و ماه را نورانی قرار داد و برای آن منزلگاه‌هایی مقدر كرد تا عدد سال ها و حساب [كارها] را بدانید. خداوند این را به جز به‌حق نیافریده است. او آیات خود را برای دانشمندان شرح می دهد.

…ما تری فی خلق الرّحمن من تفاوت فارجع البصر هل تری من فطور. (ملك ،67/3)

…تو در خلقت خدای رحمان، بی نظمی و نقصان نخواهی یافت. پس باز [به دیده عقل در نظام آفرینش] بنگر، آیا خللی در آن می یابی؟

می توان نتیجه گرفت كه كشف نظم و انسجام طبیعت (یعنی قوانین طبیعی) و اتقان صنع باری تعالی یكی از مسائل عمده‌ی طبیعت شناسی است.

مامعتقدیم كه قرآن كتاب هدایت برای انسان‌هاست و حاوی تمام چیزهایی است كه بشر در حوزه‌ی ایمان و عمل بدان‌ها نیاز دارد. به نظر ما قرآن یك دائرة المعارف علمی نیست، ‌و نباید قرآن را الزاماً با نظریه های متغیّر علمی تطبیق داد. از طرف دیگر نمی توان كتمان كرد كه در قرآن اشارات مكّرر به پدیده های طبیعی آمده است. اما اینها برای تعلیم علوم نیست. بلكه هدف آنها تشویق مردم است به تعلّم علوم طبیعی و در نتیجه توجه به عظمت خلقت و در نهایت نزدیكی به خالق جهان.4

اما همین قرآن ما را به تدّبر در آیاتش و تعقّل و تفكّر فراخوانده است:

كتاب انزلناه الیك مبارك لیدّبّروا آیاته و لیتذكّر اولوا الالباب‌(ص، 38/ 29)

كتابی خجسته برتو فرستاده ایم تا در آیات آن بیندیشند و خردمندان دریابند و پندگیرند.

اِنَّ‌ فی خلق السموات والأرض و اختِلافِ الَّلیل و النّهار… لآیات لقوم یعقلون. (بقره،‌164)

در خلقت آسمان‌ها و زمین و اختلاف شب و روز و… در همه اینها آیات روشنی بروجود خدا برای اهل تعقّل است.

كذلِك نفصّل الآیات لِقَوم یتفكّرون‌ (یونس/24)

اَولم یتفكّروا فی أنفسهم…‌(روم،30/8)

نكته ای كه باید بپذیریم این است كه برای فهم بهتر آیات قرآنی تنها معلومات عمیق زبان عربی كافی نیست بلكه علاوه بر‌آن باید واجد اطلاعات علمی بسیار متنوع نیز بود. این حقیقت از گذشته های بسیار دور مورد تأكید قرآن پژوهان قرار گرفته كه:

«كلّ من كان حظه فی العلوم اوفر، كان نصیبه من علم القرآن اكثر»5

كسی كه از علوم زمانه خود بیشتر بداند، نصیبش از حقیقت قرآن بیشتر است.

بنابراین، سخن از تفسیر عصری به معنای منطبق كردن علوم بر قرآن نیست، بلكه سخن از پرده‌برداری از معنای آیه در سایه‌ی دانستنی‌های بیرونی است. یكی از ویژگی‌های تفسیر عصری، تفسیر علمی است اما تأكید می كنیم كه منظور از تفسیر علمی در این جایگاه، این است كه باید از علوم موجود هر عصر، در فهم نكات قرآن استفاده شود، زیرا در قرآن موارد بسیاری از مسائل خلقت زمین و آسمان، شمس و قمر، مشارق و مغارب، بروج و نجوم، شب و روز، ابرو باران، و دهها مسأله آفرینش هستی سخن گفته شده است.

مامعتقدیم كه قرآن كتاب هدایت برای انسان‌هاست و حاوی تمام چیزهایی است كه بشر در حوزه‌ی ایمان و عمل بدان‌ها نیاز دارد. به نظر ما قرآن یك دائرة المعارف علمی نیست، ‌و نباید قرآن را الزاماً با نظریه های متغیّر علمی تطبیق داد. از طرف دیگر نمی توان كتمان كرد كه در قرآن اشارات مكّرر به پدیده های طبیعی آمده است. اما اینها برای تعلیم علوم نیست. بلكه هدف آنها تشویق مردم است به تعلّم علوم طبیعی و در نتیجه توجه به عظمت خلقت و در نهایت نزدیكی به خالق جهان

مسلماً فهم كامل و تفسیر منطقی این دسته از آیات، متوقف بردانستنی‌هایی از علوم تجربی و انسانی و تحوّلات علمی روز است. زیرا مفسّر در برابر این همه آیات ناچار است توضیح دهد. نكات غامض و پیچیده‌ی آنها را بیان كند. موضع قرآن را در برابر مسائل بسیاری كه خود به آنها اشاره كرده شرح دهد. و چنین كاری با تفسیر عصری و علمی ممكن است، به این معنا كه معارف قرآن را به گونه ای بیان كند كه دست كم با مسلمات علوم روز منافاتی پیدا نكند. ما معتقدیم قرآن، كلام وحی و مافوق نظریات علمی است و سخنش برخاسته از فرهنگ زمانه و متأثر از دانستنی‌های آن زمان نیست، تا قرآن در طرح این مسائل، عقاید آنان را در نظر گرفته باشد و طبق سلیقه و اعتقاد آنان سخن گفته باشد، بلكه قرآن در طرح نظریات علمی قصد جدّی داشته است.

خداوند با آگاهی كه از تمام پدیده های جهان دارد، به گونه ای سخن گفته است كه مردم آن روز و هر عصر دیگر استیحاش نكنند و سخن قرآن برای آنان نامأنوس جلوه نكند، قل انزله الذی یعلم السّر فی السموات و الارض (فرقان 6/) (بگو قرآن را كسی فرستاده كه از اسرار هستی، آن گونه كه هست اطلاع دارد.) اما مخالف با حقیقت جهان هم سخن نگفته است، چنان كه فرموده: و انه لكتاب عزیز لایاتیه الباطل… (فصلت،41/41ـ42):‌(به راستی آن كتابی ارجمندی است، از پیش رو و از پشت سرش باطل به سویش نمی‌آید.) یعنی معنی ندارد قر‌آن چیزی را بگوید كه با حقایق علمی ناسازگار و برخلاف آن باشد و با علم به باطل بودنش باطل را قصد كند. بنابراین، مفسّر عصری باید در قسمت‌هایی از آیات مربوط، مفسّر علمی هم باشد و نكات و اشارات قرآن را به خوبی توضیح دهد. اما مرز میان دانستنی‌ها و تئوری‌ها و فرضیه های علمی هم‌چنان محفوظ است؛ و مفسّر در این میدان، گام سوز و محتاط است.6 و باید در نظر بگیریم كه: «قرآن قطعی است و علوم غیر قطعی، بنابراین باید علوم بر قرآن تطبیق شود، نه بالعكس.»7 البته برخی از مفسّران گذشته و معاصر در تفاسیر خود از مطالب علمی بهره برده‌اند. به طور مثال علاّمه طباطبایی(ره) و آیت اللّه مكارم شیرازی و… با رعایت اعتدال از تفسیر علمی در موارد لزوم استفاده كرده اند.8

ما در اینجا فقط به چند نمونه از آیات قرآن كه به نجوم و فیزیك ستارگان اشاره دارد، می‌پردازیم.

انبساط ‌عالم

والسّماء بنینها بأیید و إنّا لموسعون (ذاریات، 51/47)

ما آسمان را با قدرت بنا كردیم و همواره آن را وسعت می بخشیم. [بسط می دهیم]

انبساط جهان با شكوه‌ترین پدیده‌ی مشكوف دانش نو می باشد و معرفتی است كه امروزه كاملاً به نبوت رسیده و بحث‌ها تنها درباره الگویی است كه طبق آن انجام می‌گیرد.

انبساط جهان كه از تئوری نسبیت عمومی الهام گرفته و درسال 1929 كشف آن توسط ستاره شناس امریكایی ادوین هابل اعلام شد مبنایی فیزیكی در بررسی‌های طیف كهكشان‌ها دارد، تغییر محل طیف‌ها با قاعده‌ی معین به سوی قرمز به وسیله‌ی دور شدن كهكشان‌ها از یكدیگر بیان شدنی است. لذا وسعت جهان پیوسته روبه ازدیاد است و هرقدر فاصله از ما بیشتر شود فراخی به همان اندازه زیادتر خواهد گردید.

شرح‌آیه

آنچه به «ما آن را بسط می دهیم ـ وسعت می بخشیم» ترجمه شده اسم فاعل جمع «موسعون»‌از فعل «اوسع»‌است كه درباره‌ی اشیا ـ عریض كردن، گستردن، وسیع‌تر كردن، جادارتركرد ـ معنی می دهد. عده ای كه برای تفسیرشان از آرا‌ی علمی صلاحیتدار استفاده می كنند همین معنی را كه نقل شد عرضه می دارند. هم چنین تفاسیر «منتخب»‌كه از طرف «شورای عالی امور اسلامی قاهره»‌نشرشده، انبساط جهان را بدون كم‌ترین ابهام ذكر می‌كنند.9

مرحوم علاّمه‌ی طباطبایی(ره) در توضیح یكی از معانی «موسعون»‌می نویسد:

منظور توسعه دادن به خلقت آسمان خواهد بود، كه بحث های ریاضی امروز هم آن را تأیید می‌كند.10

در تفسیر نمونه ذیل این آیه چنین آمده:

…با توجه به مسأله‌ی آفرینش آسمان‌ها در جمله‌ی قبل و با توجه به كشفیات اخیر دانشمندان در مسأله‌ی «گسترش جهان»‌كه ازطریق مشاهدات حسی نیز تأیید شده است، معنی لطیف تری برای آیه می توان یافت و آن اینكه خداوند آسمان‌ها را آفریده و دائماً گسترش می دهد.11

در كتاب «مرزهای نجوم»‌نوشته «فردهویل» می خوانیم:

تندترین سرعت عقب نشینی كرات كه تاكنون اندازه گیری شده نزدیك به 66 هزار كیلومتر در ثانیه است، كهكشان‌های دورتر در نظر ما به اندازه ای كم نورند كه اندازه گیری سرعت آنها به سبب عدم نور كافی دشوار است، تصویرهایی كه از آسمان برداشته شده، آشكارا این كشف مهم را نشان می دهد كه فاصله‌ی این كهكشان‌ها بسیار سریع‌تر از كهكشان‌های نزدیك افزایش می‌یابد.‌12

«جان الدر» در این زمینه می گوید:

جدیدترین و دقیق‌ترین اندازه گیری‌ها در طول امواجی كه از ستارگان پخش می‌شود، پرده از روی یك حقیقت عجیب و حیرت آور برداشته، یعنی نشان داده است مجموعه‌ی‌ ستارگانی كه جهان از آنها تشكیل می یابد پیوسته با سرعتی زیاد از یك مركز دور می شوند، و هر قدر فاصله‌ی آنها از این مركز بیشتر باشد بر سرعت سیر آنها افزوده می‌شود، مثل این است كه زمانی كلیه ستارگان در این مركز مجتمع بوده اند، و بعد از آن از هم پاشیده، و مجموعه‌ی ستارگان بزرگی از آنها جدا و به سرعت به هر‌طرف روانه می شوند. دانشمندان از این موضوع چنین استفاده كرده اند كه جهان دارای نقطه‌ی شروعی بوده است.13

«گیورگی [ژرژ] گاموف»‌فیزیكدان روسی در كتاب «آفرینش جهان»‌در این زمینه چنین می‌گوید:

فضای جهان كه از میلیاردها كهكشان تشكیل یافته در یك حالت انبساط سریع است، حقیقت این است كه جهان ما در حال سكون نیست، بلكه انبساط آن مسلم است. پی‌بردن به اینكه جهان ما در حال انبساط است كلید اصلی را برای گنجینه‌ی معمّای جهان شناسی مهیّا می كند، زیرا اگر اكنون جهان در حال انبساط باشد لازم می آید كه زمانی در حال انقباض بسیار شدیدی بوده است.14

و اما جالب توجه اینكه تعبیر به «اِنّالموسِعُون» (ما گسترش دهندگانیم) بااستفاده از جمله‌ی اسمیه و اسم فاعل، دلیل بر تداوم این موضوع است ونشان می دهد كه این گسترش همواره وجود داشته، و هم چنان ادامه دارد،و این درست همان چیزی است كه امروز به آن رسیده اند كه تمام كرات آسمانی و كهكشان ها در آغاز در مركز واحدی جمع و متمركز بوده (باوزن مخصوص فوق العاده‌سنگین) سپس انفجار عظیم و بی نهایت وحشتناكی [بیگ بانگ] در‌آن رخ داده، و به دنبال آن اجزای جهان متلاشی شده، و به صورت كرات و كهكشان ها در آمده، وبه سرعت در حالت انبساط و توسعه است.15

این ها مواردی بود كه در تفسیر نمونه ذیل آیه‌ی فوق به آن اشاره شده و در اینجا فقط به چند نكته‌ی دیگر در مورد انبساط جهان می پردازیم.

در جهان منبسط شونده، فقط فاصله‌ی بین كهكشان‌ها زیاد می‌شود. جابجایی خطوط طیفی كهكشان‌ها نشان می‌دهد كه آنها با سرعت بسیار زیاد نسبت به یكدیگر در حركتند. مثلاً تعدادی از كهكشان‌های گروه محلی ما سرعت‌هایی حدود 300 تا 400 كیلومتر در ثانیه (حدود 1/000/000 كیلومتر در هر ساعت) دارند. به یاری اثر دوپلر، فقط سرعت آن مؤلفه از حركت اندازه‌گیری می‌شود كه در خط دید، یعنی در جهت و راستای رصد ما قرار دارد.

ماهیت انبساط چیست؟ مركز آن كجاست؟ عامل اصلی انبساط كدام است؟ اینها پرسش‌هایی هستند كه به هنگام بحث درباره انبساط جهان مطرح می‌شوند.

محاسبه‌ی سن جهان از طریق مطالعه‌ی ‌انبساط امكان پذیر است، زیرا با در دست داستن میزان انبساط می توان به زمانی در تاریخ جهان بازگشت كه تمام كهكشان‌ها در نقطه ای متمركز بوده‌اند. ما این زمان را اصطلاحاً آغاز جهان می نامیم. بنابراین، زمان بین آغاز تا حال عبارتست از سنّ جهان.

با توجه به اینكه سنّ زمین حدود چهار تا پنج (4/5) میلیارد سال و سنّ منظومه‌ی شمسی كه از اندازه گیری سنّ شهاب سنگ‌ها عملی شده حدود 4/6 میلیارد سال است، می توان اعتقاد داشت كه سنّ كل جهان نیز نمی تواند بیشتر از یازده میلیارد سال باشد. ولی در محاسبه‌ی سنّ پیرترین ستارگان كهكشان راه شیری، به مقادیر بین دوازده تا پانزده میلیارد سال می رسیم. این محاسبات برمبنای مدل اقلیدسی جهان می باشد. ولی محاسبه‌ی سنّ جهان بر مبنای هندسه‌های غیر اقلیدسی، رسیدن به مقادیر بیشتر از پانزده میلیارد سال را ممكن می سازد.16

حرکت اجرام آسمانی و افلاک مدار ستارگان .......................

خداوند بزرگ در آيه 40 سوره مباركه يس میفرماید :

« لَا الشَّمْسُ يَنبَغِي لَهَا أَن تُدْرِكَ الْقَمَرَ وَلَا اللَّيْلُ سَابِقُ النَّهَارِ وَكُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ . »

نه خورشيد را سزد كه به ماه رسد، و نه شب پيش گيرنده بر روز است، و هر كدام در مدارى شناورند.

آسمان شناسان پیشین معتقد بودند که فلک جسم مدور بزرگ و شفافی است که ستارگان در آن میخ کوب شده است ولی قرآن عقیده آنان را تکذیب می کند و مطابق آنچه امروزه روشن شده است می گوید فلک یعنی مدار ، افلاک یعنی مدار ستارگان و هر ستاره ای برای خود مدار مستقلی است این مطلب ازبعضی آیات قرآن به وضوح بر می آید .

در تفسیر مجمع البیان نوشته :

 نه خورشيد را زيبد كه به ماه برسد و در سرعت و حركت و مسير خود آن را دريابد و نه بر شب سزاوار است كه بر روز پيشى گيرد؛ چرا كه خورشيد منزلگاه‏هاى خود را بر اساس نظم و برنامه‏اى كه آفريدگارش براى آن مقرّر فرموده است، به صورت آرام‏تر و در مدت يك سال مى‏پيمايد، امّا ماه منزلگاه‏هايش را در مدت بيست و هشت شبانه روز؛ آفريدگار جهان حركت آنها را به صورت دور زدن و دورانى قرار داده، امّا مدار هركدام و سرعت حركت هريك به گونه‏اى سازمان يافته است كه تا بر اساس اين نظم و وصف هستند كه هيچ يك ديگرى را درنمى‏يابد؛ آرى، خورشيد دوران خود را در برج‏هاى دوازده گانه در يك سال طى مى‏كند، در حالى كه كره ماه منزلگاه‏هاى خويش را در يك ماه سپرى مى‏نمايد و همين گونه شب هرگز نمى‏تواند بر روز پيشى گيرد. «عكرمه» در اين مورد مى‏گويد: هيچ گاه دو شب با هم گرد نمى‏آيند و به هم پيوند نخواهند خورد تا ميان آن دو روز نباشد، بلكه شب و روز در پى يكديگرند و اين را خدا مقرر فرموده است. وَكُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ‏  و هريك در مدارى - كه پديدآورنده آنها بر ايشان مقرّر داشته است - شناورند. عياشى در تفسير خود آورده است كه: «ابن حاتم» مى‏گفت من در خراسان بودم كه وجود گرانمايه حضرت رضا(ع) روزى در مرو و در كاخ «حبرى» بود و مأمون و وزير مشاورش «فضل بن سهل» نيز حضور داشتند. پس از پذيرايى و خوردن غذا، آن حضرت ضمن بيانى فرمود: روزى مردى از يهود در مدينه نزد من آمد و پرسيد، به باور شما شب زودتر آفريده شده است، يا روز؟ و كدامين آن دو پيش‏تر پديدار شده‏اند؟ به باور شما پاسخ اين پرسش چيست؟ هريك از حاضران چيزى گفتند و روشن شد كه پاسخ درست و قانع‏كننده‏اى ندارند. «فضل بن سهل» رو به حضرت رضا (ع) نمود و گفت: خداى كار شما را هماره به سامان آورد، خود پاسخ اين پرسش را بفرماييد. حضرت فرمود: بسيار خوب آيا از قرآن پاسخ دهم يا از حساب و نجوم؟ آنگاه ضمن بيانى روشنگرانه، از جمله به اين آيه شريفه استدلال كرد و فرمود: آفريدگار اين دو پديده تفكّرانگيز مى‏فرمايد:  لَا الشَّمْسُ يَنبَغِي لَهَا أَن تُدْرِكَ الْقَمَرَ  ... نه خورشيد را زيبد كه به ماه برسد و نه شب حق دارد كه بر روز پيشى گيرد. وَكُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ‏ و هريك از خورشيد و ماه و ستارگان در مدار مقرّر خود سير مى‏كنند و در اين فضاى بى‏كران و گسترده شناورند.

 

قوانین ، آداب و رسوم:

- برای ورود به خاک جمهوری ازبکستان داشتن روادید معتبر برای دارندگان کلیه گذرنامه‌ها (سیاسی، خدمت و عادی) الزامی است. توقف در خاک ازبکستان نیز صرفاً به میزان مدت روادید صادره مجاز بوده و توقف اضافی حتی یک روز مستلزم پرداخت جریمه نقدی سنگین است.

- پس از ورود به ازبکستان ظرف 72 ساعت نسبت به ثبت اقامت خود در آویر (وزارت کشور) اقدام نمایید. (قاعدتا این امر بر عهده میزبان یا مسئولین مربوطه در هتل محل اقامت می‌باشد)

- مؤکداً توصیه می‌گردد از ورود هر نوع داروهای مخدر و روانگردان (کدئینه، خواب‌آور و آرامبخش) به خاک جمهوری ازبکستان خودداری نمایید. همراه داشتن داروهای فوق یا داروهای مشابه جرم تلقی و با مجازات شدید توقیف گذرنامه، زندان و جریمه نقدی بسیار سنگین همراه است. در صورت ابتلا به بیماری و ضرورت مصرف داروهای ویژه، همراه داشتن نسخه پزشک و گزارش پزشکی مربوطه به همراه ترجمه رسمی آنها ضروری است.

- مؤکدا توصیه می‌گردد مسافرین محترم در مبادی ورودی (فرودگاه و یا مرزهای زمینی) مبالغ ارز همراه خود را به طور کامل اظهار و برگه اظهارنامه گمرکی را تا پایان سفر همراه خود نگهدارند. همراه داشتن هرگونه ارز اعلام نشده به هنگام خروج از مرزهای ازبکستان جرم تلقی شده و علاوه بر مصادره ارز ، مجازات زندان و جریمه نقدی سنگین درپی دارد. ضمناٌ ورود و خروج طلا، جواهرات و اشیاء قیمتی تحت کنترل بوده و مناسب است هنگام ورود در اظهارنامه گمرکی دقیقاٌ ذکر گردد.

- رانندگی در ازبکستان مستلزم داشتن گواهینامه رانندگی معتبر محلی یا گواهینامه معتبر بین‌المللی است. دریافت گواهینامه محل صرفاً با طی دوره‌های آموزشی سه ماهه و پرداخت هزینه‌های لازم امکان‌پذیر است. متقاضیان گواهینامه بین‌المللی (IDP) می‌توانند از طریق مراجعه به نیروی انتظامی کشورمان و با ارائه گواهینامه داخلی معتبر نسبت به دریافت آن اقدام نمایند.

- رانندگی بدون گواهینامه و مدارک شناسایی لازم و یا در حالت مستی توقیف خودرو و جریمه را به دنبال دارد.

- عکاسی و فیلمبرداری از مراکز عمومی بویژه مسیرهای مرکزی شهر و ساختمانهای اداری و دولتی غیر قانونی بوده و جرم تلقی می‌گردد. در این گونه موارد ماموران انتظامی ضمن توقیف دوربین و وسایل متعلقه عاملین را جهت بررسی موضوع به مراکز خاص هدایت می‌نمایند که اتلاف زمان زیادی را به دنبال خواهد داشت.

- سفر به برخی مناطق خارج از حوزه شهر تاشکند از جمله به شهرهای مرزی ممنوع بوده و انجام سفر مستلزم دریافت اجازه نامه رسمی از مراجع ذیربط می‌باشد.

- خروج اشیاء گرانبها و عتیقه یا اشیایی که احتمال عتیقه و تاریخی بودن آنها وجود دارد ممنوع بوده و توقیف می‌گردد.

بهداشت و سلامت:

- توصیه می‌گردد مسافرین محترم قبل از عزیمت به ازبکستان نسبت به انجام واکسیناسیون هپاتیت ( آ، ب ، ث )و نیز دیگر واکسنهای مورد نیاز اقدام نمایند.

- هزینه پزشکی بویژه هزینه درمانهای تخصصی در ازبکستان نسبتاً بالا بوده و توصیه می‌گردد قبل از سفر نسبت به انجام آزمایشات پزشکی و معالجات لازم اقدام بعمل آید.

- با توجه به تفاوتهای ژنریک دارویی ایران و ازبکستان توصیه می‌گردد داروهای مورد نیاز عمومی نظیر سرماخوردگی (بزرگسالان و خردسالان) و ... (بدون کدئین) به مقدار لازم همراه آورده شود.

- در خصوص رسیدگی به وضعیت پزشکی نوزادان و کودکان توصیه می‌گردد پس از استقرار در محل مسکونی نسبت به مراجعه به کلینیک محلی کودکان اقدام بعمل آید. در این صورت وضعیت بهداشت و سلامت و واکسیناسیون کودک به صورت دوره‌ای و با دقت از سوی مرکز مزبور مورد پیگیری قرار می‌گیرد.

هزینه صدور روادید:

1- هزینه روادید این کشور برای اتباع جمهوری اسلامی ایران به ترتیب ذیل می باشد:

· روادید 7 روزه 55 دلار آمریکا

· روادید 15 روزه 65 دلار

· روادید 30 روزه 75 دلار

· روادید 3 ماهه 95 دلار

· روادید کثیر المسافره از 3 تا 6 ماه 165 دلار

· روادید عبور 3 روزه ( یکبار تردد) 30 دلار

· روادید عبور 3 روزه ( دوبار تردد) 45 دلار

2- درصورت درخواست متقاضی بمنظور دریافت روادید فوری (ظرف سه روز کاری )، 50 درصد و نیمه فوری( ظرف ده روز کاری ) 30 درصد به نرخ روادید افزوده خواهد شد.

شرایط سفر و اطلاعات ضروری:

الف): رانندگی

بدلیل نظارت جدی نیروهای انتظامی بر امر رانندگی در سطح شهر، توجه به قوانین راهنمایی و رانندگی محل الزامی و رانندگی مستلزم دقت و توجه بیشتری است. در این خصوص لازم است توجه شود:

ü توقف در چهارراهها و چراغ‌های قرمز ترافیکی به محض چشمک زدن چراغ سبز صورت می‌گیرد و در حقیقت مدت هشدار چراغ زرد بسیار کوتاه است. عبور از چراغ قرمز توقف حتمی وسیله نقلیه و جریمه نقدی را به همراه دارد.

ü بدلیل سرسبز بودن محیط شهری و وجود برخی تابلوهای رانندگی در میان درختان لازم است احتیاط بیشتری در رعایت مقررات رانندگی معمول گردد.

ü رانندگی در خارج از شهر و بویژه در شب به دلیل عدم وجود نور مناسب مستلزم دقت بیشتری است.

ب) ارتباطات تلفنی:

تماس از شهر تاشکند با جمهوری اسلامی ایران به شرح ذیل می‌باشد. شماره گیری 8 و سپس 10، پس از آن شماره گیری کد کشور و شهر مربوطه در ایران. (مثال: شماره در تهران....21-98-10-8)

هزینه تلفن در ازبکستان بویژه از هتل و با تلفن همراه نسبتاً زیاد است. در عین حال دریافت سیم کارت تلفن همراه در ازبکستان رایگان و با ارائه گواهی اقامت امکان پذیر است. هزینه تلفن همراه بر اساس میزان شارژ می‌باشد.

ج) ارتباط با سفارت و کنسولگری جمهوری اسلامی ایران:

در صورت بروز هر گونه مشکل یا حادثه با سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاشکند تماس حاصل نمایید.

آدرس: خیابان پارکنسکی، چهار راه شاستری، شماره 20 (No. 20, Parkent St.)

تلفن: 1506050 یا 1506065 (71-998+)

فاکس: 1400761 (71-998+)

ایمیل: iriemuz@hotmail.com و iranemb_uz@mfa.gov.ir

د) وقوع سوانح:

- در صورت بروز هر گونه حادثه یا سانحه دریافت گو اهی پلیس ضروری است. در این خصوص لازم است ضمن اعلام سریع موضوع به پلیس محل گزارش مربوطه را اخذ و سفارت جمهوری اسلامی ایران را نیز در این زمینه مطلع نمایید. دریافت گزارش رسمی پلیس پیگیری موضوع را در نهادهای داخلی و نهادهای ذیربط کشورمان تسهیل خواهد نمود.

- در صورتی که به هر دلیل توسط پلیس محل بازداشت شدید بلافاصله از مأمورین بخواهید بر اساس ماده 36 کنوانسیون کنسولی وین، مراتب را سریعا به سفارت جمهوری اسلامی ایران منعکس نمایند. لازم به ذکر است اتباع خارجی به محض ورود به ازبکستان تابع مقررات عمومی و قوانین داخلی این کشور بوده و ارائه خدمات کنسولی از سوی سفارت به منزله نقض مقررات کشور متوقف فیه نمی‌باشد.

- در صورت عدم اطلاع از زبان محلی از امضای هر سندی خودداری نمایید. اصرار بر معرفی مترجم و شخص مطلع و تماس با نمایندگی جمهوری اسلامی ایران از حقوق مسلم شماست.

ایمنی و امنیت:

بطور کلی سطح امنیت در ازبکستان و بویژه شهر تاشکند بدلیل استقرار نسبتاً مناسب پلیس در مراکز و معابر عمومی در حد قابل قبولی بوده و موارد ضرب و شتم و جنایت در سطح بسیار معدودی گزارش گردیده است، لیکن برخی سرقتهای جزئی (دستگاه صوتی خودرو، پول نقد و یا مدارک) در سطح اندکی در برخی مراکز خرید و بازارهای پرجمعیت مشاهده شده است.

جهت پرهیز از مواجهه با موارد فوق و یا موارد مشابه توصیه می‌گردد:

- از تردد بی‌مورد در خیابانها و مراکز خرید عمومی شلوغ خودداری و یا در صورت حضور دقت زیادی نسبت به وسایل همراه از جمله کیف، پول و مدارک مبذول گردد.

- از حمل بیش از مقدار نیاز پول و اشیاء گرانقیمت خودداری نمایید. ارزهای خارجی همراه، بایستی دارای اظهارنامه باشد.

- به هنگام مراجعه پلیس و یا افرادی که خود را پلیس و یا مأمورین دولتی معرفی می‌کنند، ضمن حفظ خونسردی و خودداری از مشاجره با آنان فقط به ارائه مدرک شناسایی اکتفا و در صورت اصرار بر بازرسی از آنان بخواهید شما را به نزدیکترین پاسگاه پلیس هدایت نمایند.

- از پارک خودرو در محلهای ناشناس خودداری و نسبت به عدم وجود اشیاء و لوازم قیمتی و کیف و مدارک در درون خودرو بخصوص در ایام شب اطمینان حاصل نمایید.

- به هنگام مسافرت بین شهری (خارج از تاشکند) از وسایل نقلیه مطمئن استفاده یا حتی‌المقدور از قطار استفاده نمایید.

- در هنگام مسافرت با قطار و یا وسایل حمل و نقل عمومی مراقب وسایل و اشیاء همراه خود باشید.

1-              كانون عالي علمي اسلامي (انستيتو علمي) امام بخاري تاشكند:

كانون علمي امام بخاري در ماه نوامبر 1971 ميلادي در خيابان زرقينار تاشكند شروع به كار كرده است. اين كانون به همت رئيس سابق اداره مسلمانان آسياي ميانه و قزاقستان جناب" ضياءالدين خان بن ايشان" تاسيس شده است در اين موسسه دانشجويان زيادي از جمهوريهاي شوروي سابق مانند آذربايجان، قفقاز شمالي ، تاتارستان، تاجيكستان و قرقيزستان و حتي از كشورهاي افغانستان ،يمن ، ويتنام وبلغارستان آموزش مي بينند. اين مركز در سال 1998 در وزارت دادگستري به ثبت رسيده است . ابتدا داراي دو دانشكده بود. دانشكده اصول دين وعقايد و دانشكده فقه وتاريخ اسلامي. اين مركز داراي سه كرسي علمي در رشته هاي علوم ديني ، علوم اجتماعي و زبانهاي خارجي است. همچنين به هدف تربيت اساتيد ماهر براي مدارس دخترانه دانشكده مخصوص بانوان افتتاح شده است. فارغ- التحصيلان اين كانون در ادارات مختلف ازبكستان و كميته امور ديني (زيرنظر دولت) ومدارس اسلامي در شهرها واستانهاي مختلف به فعاليت مشغول هستند. عده اي از فارغ التحصيلان اين كانون در دانشگاه اسلامي مدينه منوره و الازهر مصر مدارج عالي علمي را طي مي كنند. اين كانون در نظر دارد تدريس علوم ديگر مانند علوم اجتماعي ، اقتصادي ، تاريخ ازبكستان ، تارخ اديان ، سياست ، رياضي كاربردي ، اكولوژي ، روانشناسي ، تفسير قرآن وزبان عربي و........ را مورد توجه قرار دهد.

2-            مدرسه كوكالداش

مدرسه كوكالداش در مركز شهر تاشكند خيابان امير علي شير نوايي واز آثار تاريخي با معماري خاص به شمار مي رود آنچنانكه" محمد صالح بن قارا خواجه تاشكندي " در كتابش بنام " تاريخ جديد تاشكند" نوشته است بناي اين مدرسه كه مدرسه درويش خان هم ناميده مي شود در سال 1569الي 1570 ميلادي به پايان رسيده است.(قدمتي حدود500سال) اين مدرسه داراي محوطه وسيعي است كه كلاسهاي درس از چهار طرف مشرف به آن هستند وداراي 38 كلاس درس است. در سالهاي 1886 و 1966 در پي زلزله هاي شديد ويران شد ودوباره تجديد بنا شد. علماي مشهوري در اين مدرسه درس خواندند مانند محمد امين خواجه مقيمي (سال 1880تا1890) و ذاكرجان حال محمد(1891-1889) و حمزه حكيم زاده نيازي(1911-1910) ويونس مقصودي وضياء الدين خان بن ايشان  و آتين خان تورا وعلماي ديگر همه در اين مدرسه درس خوانده اند. درزمان نظام كمونيستي توجه به اين مدرسه كم بود اما بعد از استقلال دوباره رونق گرفت . در اين مدرسه علوم مختلف مانند قرائت قرآن، احاديث نبوي ، صرف ونحو،زبان و ادبيات و ازبكي ، علوم طبيعي ، جغرافي ، فيزيك ورياضي تدريس مي شود. اين مدرسه داراي كتابخانه بزرگي است كه انواع كتب ونشريات روزانه و مجلات جديد براي استفاده دانشجويان در آن يافت مي شود. برگزاري مسابقات ورزشي مختلف از ديگر برنامه هاي اين مدرسه است .

3-            مدرسه دخترانه خديجه كبري 

به احترام ام المومنين حضرت خديجه كبري (س) همسر پيامبراعظم(ص) مدرسه ي دخترانه اي به همين نام تاسيس شده است . اين مدرسه در تاشكند و در منطقه صابر رحيم اف خيابان المپيك  است. هدف اين مدرسه آموزش وتربيت زنان متخصص در علم تاريخ اسلامي واديان است . به منظور رشدعلمي دانشجويان علوم ديگر مانند قرائت ، تجويد، فقه ، حديث، زبان عربي ، شيمي ، فيزيك، نجوم  ورياضي مورد توجه قرار گرفته است

4-            مركز علم الحديث امام بخاري

اين مركز در ناحيه باي آريق در استان سمرقند روستاي خواجه اسماعيل و در سال 1991ميلادي در كنار مجموعه ي فرهنگي امام بخاري تاسيس شده است . بخارا داراي عالمان مشهوري است اما وقتي سخن از بخاري مي شود منظور ابوعبدالله محمدبن اسماعيل بن ابراهيم مشهور به شيخ الاسلام، امام الدنياوامير المومنين در علم حديث است . متولد سال 194 هجري قمري كه كتاب صحيح بخاري او از مهمترين كتب حديث به شمار مي رود . در اين مدرسه نيز علوم ديني مانند تاريخ اسلام ،قرائت ،تفسير، حديث ، زبان عربي ، فن خطابه ، زبانهاي خارجي ، رياضي، فيزيك وشيمي و...... تدريس مي شود. اين مدرسه داراي كتابخانه اي سرشار از كتب غني ، كامپيوتر و امكانات مطالعه مي باشد.

5-              مدرسه خواجه بخاري

دبيرستان خواجه بخاري در سال 1992 در استان قشقادريا در شهر كتاب افتتاح شد. نام كامل اين مدرسه " مدرسه اسلامي سيد احمدولي كلاه دوز خواجه بخاري " است كه از نزديكان شيخ بهاء الدين نقشبندي امام فرقه نقشبنديه است. هم اكنون دانشجويان از استانهاي مختلف در اين مدرسه به تحصيل مشغول هستند. فارغ التحصيلان اين مدرسه در سمتهاي امام جماعت، سخنران، و معلم مدرسه به كار گمارده مي شوند. همه امكانات ولوازم تكنولوژي روز براي دانشجويان مهيا است نظير كامپيوتر، كتابخانه و سالن مطالعه و...  . علوم ديني ،قرآني،تاريخ ، فقه ، تفسير، حديث ، عقايد ، خطابه ، عربي ، رياضي ، فيزيك ، شيمي وزبانهاي خارجي و..... در اين مدرسه تدريس مي شود. مسابقات مختلف ورزشي مانند مشت زني ، فوتبال ، واليبال ،شطرنج ، تنيس و..... و حرفه هاي آرايشگري ، خياطي و.... نيز آموزش داده مي شود. ادامه تحصيل دانشجويان در دانشگاه اسلامي تاشكند ودانشگاه ملي و دانشگاه زبانهاي خارجي وديگر مراكز علمي امكانپذير است

6-            مدرسه ملاقيرغيز

اين مدرسه اسلامي در شهر نمنگان (نمنغان= نمكّان=نمك كان=معدن نمك) درخيابان اويجي در سال 1991 زير نظر شيخ عبيداله خان لطف اله اف تاسيس شد. اساتيد معروف قرآني مانند قاري هاشم جان يوسف اف ، شمس الدين آخون اف ، اسحاق مخدوم ساتي اف و حاجي يحيي خان خواجه اف  در اين مدرسه علوم قرآني ، تجويد ، فقه ، حديث و.... را تدريس كرده اند. ملا قيرغيز كه مدرسه بنام اوست در سال 1850 در شهر نمنكان به دنيا آمد واز مردان نيك وبزرگ زمان خود بود. او در زهد وتقوي نمونه بود.  

وهفته اي يك بار قرآن را ختم ميكرد و هرشب نماز شب مي خواند و در هفتاد ودوسالگي در نمنكان وفات يافت. اين مدرسه داراي تعدادي اتاق اداري ،كلاسهاي درس ،كتابخانه، اتاق كامپيوتر، خوابگاه دانشجويان، سالن ورزشي و استاديوم ورزشهاي تابستاني و سالن غذاخوري و..... است. علاوه بر علوم ديني و اسلامي علوم رياضي ، فيزيك ، شيمي ، زبان انگليسي ، تاريخ وعلوم كامپيوتر نيز در آن تدريس مي شود. بعضي از دانشجويان واساتيد اين مدرسه داراي مقامات علمي در مسابقات جهاني هستند)

7-            مدرسه سيد محي الدين مخدوم

اين مدرسه در شهر انديجان در روستاي جلابيك در منطقه آلتين كول در سال 1992 تاسيس شده است. محي الدين مخدوم عالمي بود كه در دهه هاي 20 و 30 قرن بيستم ميلادي مردم را به انجام احكام شريعت وحفظ دين دعوت مي كرد زماني كه حكومت كمونيستي با همه اديان خصوصا اسلام مبارزه مي كرد. علوم قرآن، حديث، صرف ونحو ، فقه ، عقايد، تاريخ اسلام وعلوم كامپيوتر در اين مدرسه تدريس مي شود. كتابخانه مدرسه داراي كتابهاي فراوان ديني و علمي است . مدرسه يك هكتار مساحت دارد و داراي 7 ساختمان است. فارغ التحصيلان مدرسه به سمت امام جماعت ، خطيب ، معلم زبان عربي و علوم ديني در مدارس ابتدايي منصوب مي شوند

8-            مدرسه مير عرب

اين مدرسه در شهر بخارا ميدان شهرستان خيابان خواجه نورآباد واقع شده است . در سالهاي (1536-1530) شيخ ميرعرب سيدعبداله يمني از اموالي كه عبيدالله خان امير بخارا به او هديه كرد اين مدرسه را ساخت شيخ در عرفان وتصوف به مقامات بالايي رسيد تا آنجا كه مردم او را امير العرب يا مير عرب ناميدند. اين مدرسه داراي دو گنبد مشهور است كه آن را از ساير آثار تاريخي شهر بخارا متمايز مي سازد مدرسه داراي دو طبقه و114 اتاق به تعداد سوره هاي قرآن كريم مي باشد. در سمت چپ ورودي مدرسه مزار شيخ عبداله (ميرعرب) و امير عبيداله خان قرار دارد بعضي از علما ودولت مردان آسياي ميانه، افغانستان ، ايران و روسيه در اين مدرسه درس خوانده اند. در زمان انقلاب كمونيستي اين مدرسه تعطيل شد اما از سال 1991 به بعد مجددا باز گشايي شد.علوم تفسير وحديث ورياضي كاربردي وخط عربي و..... در آن تدريس مي شود. در كتابخانه مدرسه آثار زيباي علمي اسلامي وكتابهاي كمياب وآثار عتيقه تاريخي كه باعث جلب توجه بازديد كنندگان مي شود به وفور يافت مي شود .

9-            مدرسه دخترانه "  جويبار كلان"

اين مدرسه در شهر بخارا خيابان حوض ناو واقع شده است . در قرن 17 در زمان سبحان قلي خان به دستور عبدالعزيز خان والي بخارا و همكاري " آيباشه " مادر عبدالعزيز خان كه زني باتقوا وعالم وزاهد بود اين بنا ساخته شد. روبروي مدرسه مسجد جامعي است بنام "آيباشه" مادر عبدالعزيز خان وحوض زيبايي ميان مدرسه ومسجد است . جويبار يعني مقام عالي ومحله ايست در بخارا كه شيوخ و فقها و عالمان مشهوري داشته است كه يكي از آنها محمدرحيم خان پدر آيباشه است .فارغ التحصيلان مدرسه كه دختران مي باشند در رشته هاي زبان عربي ، ادبيات  و علوم ديني متخصص هستند. علوم قرآني ، تفسير ، حديث، فقه ، عقايد، زبان عربي ،تاريخ ازبكستان ، زبانهاي خارجي ، كامپيوتر ،شيمي و غيره در اين مدرسه تدريس مي شود. اين مدرسه داراي مسجد، كتابخانه ، سالن مطالعه، اتاق كامپيوتر ، خوابگاه و غذاخوري است. تمرينات بدنسازي و بازيهاي ورزشي در ميان دانشجويان رواج دارد. مقالات علمي اساتيد در روزنامه ها چاپ مي شود . دانشجويان علاوه بر تحصيل خياطي وآشپزي و ديگر حرفه ها را فرا مي گيرند. كتابخانه اين مدرسه داراي بيش از 6500جلد كتاب است.

10-       مدرسه محمدبن احمد بيروني (ابوريحان بيروني)

اين مدرسه در سال 1992 در شهر نوكوس در جمهوري خودمختار قراقل باغستان(ازتوابع ازبكستان) تاسيس شد واولين مدير آن قاضي اويس علاءالدين بود. ابوريحان محمدبن احمدبيروني دانشمند معروف در قرون وسطي جامع علوم زمانش در رشته هاي نجوم ، فيزيك، رياضي ، معادن، طب و .... بود. دانشجويان اين مدرسه در رشته هاي ديني،علمي واجتماعي درس مي خوانند . رشته هاي ديني شامل قرآن، تفسير، حديث ، عقايد، زبان عربي و فقه است . رشته هاي علمي شامل فيزيك ، رياضي ، زبانهاي خارجي ، تاريخ و جغرافي است و رشته هاي علوم اجتماعي شامل سياست وقانون اساسي و تاريخ اديان و.... است. علاوه بر تدريس علوم آموزش حرفه ها ومشاغل مختلف در اين مدرسه رايج است. اشعار سعدي ، مختوم قلي ، احمد يسوي ، صوفي الهيار ، نوايي و حاجي نياز نيز تدريس مي شود. اساتيد بر بحثهاي علمي ومناظره دانش جويان اشراف ونظارت كامل دارند.

11- مدرسه امام فخر رازي

مدرسه امام فخر رازي در سال 1992ميلادي در شهر خانقاه(خوارزم ) در خيابان باباجان اف تاسيس شد. اما درسال 1994 به شهر اوركانج منتقل شد. محل مدرسه ساختمان تاريخي موسوم به " داشقين جان بابا" است كه در اوائل قرن 19 ميلادي ساخته شده است.

امام فخر رازي در ايران ودر شهر ري بدنيا آمد وسالهاي زياد در بخارا ؛ خجند و مرو واورگانج زندگي كرد ودر بين دانشمندان زمان خود مشهور بود .او 150رساله در فلسفه حقوق طب و لغت نوشت . هدف از تاسيس اين مدرسه آموزش ديني واسلامي فرزندان اين مرزو بوم (ازبكستان ) است تا در مساجد ومدارس به مسلمانان خدمت كنند(امام جماعت ومعلم مدرسه) معلمين اين مدرسه هر ساله دوره هاي علمي ضمن خدمت را در دانشگاه ملي تاشكند مي گذرانند. علوم قرآني ؛ تجويد، تاريخ اسلام ،فقه ، تفسير، عقايد، فن خطابه ، زبان عربي ، تاريخ معاصر، رياضي ، فيزيك ، زبان انگليسي، شيمي ، سياست و كامپيوتر نيز آموزش داده مي شود.ورزشهاي فوتبال ، بسكتبال ، واليبال، شطرنج و تنيس در ميان دانشجويان رايج است . آموزش حرفه هاي نانوايي ، آهنگري  ونجاري نيز رواج دارد .

معرفي برخي آثار فرهنگي وباستاني ازبكستان

بخارا

از اولين آثار معماری اسلامی مختص اين دوران، مسجد ماه خاصه در مجموعه چهار بکر بخارا و بخصوص مقبره امير منصور سامانی در بخارا، که به دستور شاه اسماعيل سامانی بنا شده بودند، به دليل ويژگیهای آنها جايگاه مهمی در معماری اين دوره دارند.

مقبره امير منصور سامانی که قرنها زير خاک مدفون بود، در سال ۱۹۳۴ ميلادی توسط باستان شناسان روسی کشف شد.

در بسياری از ساختمان ها با تالارهای بزرگ، نظير مساجد و سالنهای اجتماع از ويژگيهای فيزيکی گنبد برای سقف اين تالارها استفاده می شد.                                                                                              مسجدمناركلان دربخارا

پلان دايره وار شکل معمول اين بناها بود. اما در ساخت مقبره سامانی برای اولين بار گنبد کروی بر روی يک پلان مربع شکل ساخته شد، که اين انقلابی در هنر معماری و تکنيک ساختمان سازی بود.

معماران اين دوره به دليل حرام بودن مجسمه سازی در اسلام سعی بر اين داشتند که به شيوه سمبليک که پيچيدگی های خاص خود را داشت بناهای مذهبی خود را تزيين کنند.

تا قبل از پيدايش سراميک، حکاکی بر روی سنگ هنر بسيار مشکل و بر روی آجر غير ممکن بود. در مقبره سامانی از اين شيوه به نحو شايسته ای استفاده می شود. گنبد کروی سمبل آسمان، مکعب زير آن سمبل کعبه، و ترکيب اين دو با هم سمبل جهان است. فرم سبد مانند ديوارهای خارجی اين مقبره به نحو زيبايی بازی نور و سايه را به نمايش می گذارد. چهار نمای اين بنا در هر زمانی از روز به دليل زاويه متغير تابش خورشيد شکل متفاوتی به خود می گيرند.

معماری مذهبی در قرون وسطی

در قرون وسطی، معماری مذهبی چه در اروپای تحت نفوذ کليسای کاتوليک، چه در چين و برمه تحت نفوذ بوديسم، و يا معماری اسلامی در خاورميانه و          مقبره امير منصور سامانی در بخارا

شمال آفريقا و اسپانيا هدف مشترکی را دنبال می کند، تمامی صاحبان قدرت در اين دوره به اهميت معماری و ساختمان به عنوان يک اثر دايمی قدرت سياسی و مذهبی پی می برند و به شدت به ترويج آن می پردازند.

      بناي چهار منار در بخارا

                                                                                                  بازارقديم  بخارا   

                                                            ارگ بخارا                                     

  سمرقند چهار راه فرهنگ ها :

سمرقند يكي از قديمي ترين شهرهاي محل سكونت انسان در جهان وزماني بزرگترين شهر آسياي ميانه بوده است و حدود 2700 سال قدمت دارد.                                                              

     سمرقند شهر كاروان ها

      سمرقند چيزي شبيه يك رويا است. روياي شرقي رمز آلود و اسرار آميز كه به همراه كاروان ها در جاده ابريشم پيش مي رود. كوچه هاي تنگي كه همه به هم راه دارند و رهگذراني با لباسهاي رنگارنگ ، مرداني چشم بادامي و زناني گندمگون با گيسواني بافته از آنجا مي گذرند.

     اين شهر بارها ويران شده و سپس آنرا از نو ساخته اند. اسكندر مقدوني آنرا به تصرف خود در آورد. چنگيز خان ويرانش كرد و تيمور  آنجا را پايتخت امپراتوري وسيع خود قرار داد. اين مرد با بازوي راست فلج و پاي لنگان خود ، فاتح عجيبي بود كه مردم بايد او را  روي اسبش مي نشاندند. او با اينكه فرمانده جنگ بود از هنرمندان ، پيشه وران ، دانشمندان و شاعران حمايت مي كرد و بسياري از افراد موفق را نيز به همراه خود به سمرقند آورد. او به مرور شهرش را با ساختن مدارس ، مساجد و كاروانسراها و 14 باغ شاعرانه بنام باغ هاي دلگشا ، باغ بهشت و … زينت داد. در آن زمان سمرقند « چهر ه دنيا » ناميده مي شد. مي گويند ابو علي سينا ، پزشك و فيلسوف بزرگ در اين منطقه متولد شده است. عمر خيام ، شاعر و رياضيدان بزرگ نيز در دربار تيمور اقامت داشت.

           سمرقند شهري با ارزش تر از يك موزه

        بناهاي با عظمت دروره تيموريان (سلسله جانشينان تيمور لنگ) در همه جاي شهر پراكنده اند. زندگي مردم شهر در ميان برگ هاي تاريخ همچنان ادمه دارد. خيابان هاي عريض با درختاني زيبا كه در حاشيه اشان كاشته شده است ، شهر را بيشتر به يك شهر ـ باغ شبيه كرده است و يادآور خاطره دور دراز باغ هاي ايراني است ، كه تحسين همه مسافران را برمي انگيخت.

       از زمان استقلال ازبكستان در سال 1991 ميلادي  به لطف سازمان يونسكو كه نام اين شهر را عنوان ميراث بشريت ثبت كرده است ، سمرقند با 2500 سال قدمت ، درخشش خود را باز يافته است و زيبايي برخي از بناها نفس را در سينه بند مي آورد.

       مسجد بي بي خانم سمبل قدرت تيمور لنگ است كه به افتخار همسرش بي بي خانم آنرا ساخته و نامش را روي آن گذاشته است. احتمالا بي بي خانم بزگترين مسجد كل آسياي مركزي است. اين مسجد كه در زمان خود شاهكار معماري و بنايي بسيار عظيم  محسوب مي شده ، خيلي سريع ساخته شد. ولي هنوز ساختمان آن كامل نشده بود كه آجرها روي سر مردم فرو ريختند ، بنابراين مجبور به بازسازي آن شدند. 

                                                                                   بناي ريگستان در سمرقند

             آميزه اي از تايخ و افسانه           

       روح سمرقند را بايد در مدارس سه گانه باشكوهي جست و جو كنيم كه قديمي ترين اين مدارس بدست اولغ بيگ ( ميلادي1449-1394) ساخته شد. نوه او وليعهد و ستاره شناس بود و شهر را به مركز درخشش علم در شرق بدل كرد. در آنجا بود كه او رصد خانه اي عظيم بنا كرد. هنوز هم بخشي از  وسايلي كه او با آنها به بررسي حركت كواكب مي پرداخت ، در اين منطقه قابل مشاهده است. ستارگان طلايي رنگ، گنبد لاجوردي ورودي مدرسه رجيستان را نشان مي دهند. مي گويند خود وليعهد در اين مدرسه به تدريس نجوم مي پرداخت ، او هميشه با شاگردانش بحث و مناظره مي كرد. وي در يكي از نامه هاي خود ، يكي از قانون هاي خود را اين چنين شرح داده است: امپراتوري ها فرو مي پاشند ، اما كار دانشمندان همواره جاويدان مي ماند. مدرسه ريجستان به همان شكل با شكوه اصلي اش مرمت شده است.

آرامگاه شاه زنده       

  مسلما آرامگاه شاه زنده نيز يكي از سمبل هاي تاريخ اين شهر است كه در مرز ميان سمرقند اسكندر مقدوني و سمرقند تيمور ، در ميان مجموعه بناهاي تاريخي قد برافشته است. افراط در رنگ ها و نقوش اسليمي (اسلامي) در اين بناها ديده مي شود. رنگ لعاب آبي تيره با فيروزه ها هماهنگ است. رنگ زمردي لاجورد نيز جذابيتي بي پايان دارد. اين ساختمان از تاثير گذارترين بناهاي بناهاي دوره تيموريان است.

      زنان تيمور لنگ در آرامگاه هاي بي نامي كه در حاشيه راه قرار گرفته اند ، به خواب ابدي  فرو  رفته اند. مجموع اين آرامگاه ها نيز كاملا مرمت شده اند. در سمرقند باورها با اسطوره هاي ايراني و به خصوص اسطوره هاي زرتشتي پيوند خورده اند.  در اينجا افسانه و تاريخ به هم پيوسته اند.

      اما روح سمرقند را در چايخانه ها هم مي توان پيدا كرد. در اين چايخانه ها زنان يا پيراهن ها يي از جنس ابريشم يا مخمل ، پيرمردان با ريش هاي سفيد كوتاه و صحرا نشينان استوار كه سر خود را بسته و چكمه هاي چرمي به پا دارند ، ديده مي شوند. همچنين در اين چايخانه ها مي توان شهر نشينان را با عرقچين هاي سياهي كه حاشيه سفيد دارند و كارمندان را با كت و شلوار روسي ديد. تاريخ درهم و برهم ، جغرافياي شهر ، تلاقي دنياهاي متفاوت ، شهر نشينان و چادر نشينان همگي از ويژگي هاي اين سرزمين هسنتد.

ازبكستان 

ابن سینا: من در میان موجودات از گاو خیلی می‌ترسم. زیرا عقل ندارد و شاخ هم دارد!

لشکر گوسفندان که توسط یک شیر اداره می‌شود، می‌تواند لشکر شیران را که توسط یک گوسفند اداره می‌شود، شکست دهد.

((نارسیس))
مدتها پیش آموختم که نباید با خوک کشتی گرفت، خیلی کثیف می‌‌شوی و مهم‌تر آنکه خوک از این کار لذت می‌برد. "جورج برنارد شاو"

آدمی اگر فقط بخواهد خوشبخت باشد به زودی موفق میگردد ولی او می خواهد خوشبخت تر از دیگران باشد و این مشکل است زیرا او دیگران را

خوشبخت تر از انچه هستند تصور میکند.
(مونتسکیو)

دنیا جای خطرناکی برای زندگی است. نه به خاطر مردمان شرور، بلکه به خاطرکسانی که شرارتها را می بینند و کاری درمورد آن انجام نمی دهند.*

 انیشتین

بگذار عشق خاصیت تو باشد نه رابطه خاص تو با کسی......

نلسون ماندلا

یادمان باشد بعضی هایمان شانس گفتن کلماتی را داریم که برخی دیگر حسرتش را مثل : بابا، مامان، پدربزرگ....

مرد به این امید با زن ازدواج میکند که زن هیچگاه تغییر نکند ، زن به این امید با مرد ازدواج میکند که روزی مرد تغییر کند و همواره هر دو

 ناامید میشوند.

 
"آلبرت انیشتین"
روان‌نژندها توی آسمان، قصرها می‌سازند. روان‌پریش‌ها توی آن‌ها زندگی می‌کنند. روان‌پزشک‌ها می‌روند اجاره‌ها را می‌گیرند.
دانشگاه تمام استعدادهای افراد از جمله بی استعدادی آنها را آشکار می کند

انتوان چخوف

بهتر است که در این دنیا فکر کنم خدا هست و وقتی به دنیای دیگر رفتم بدانم که نیست . و این بسیار بهتر از این است که در این دنیا فکر کنم

خدا نیست و در آن دنیا بفهمم که هست .

آلبر کامو

جهان سوم جایی است که هر کسی بخواهد مملکتش را آباد کند، خانه‌اش خراب می‌شود و هر کسی بخواهد خانه‌اش آباد باشد باید در تخریب مملکتش

بکوشد.

پروفسور حسابی

مردم دو دسته‌اند، یا گول می‌خورند یا گلوله... از دفتر خاطرات یک دیکتاتور

هیچگاه امید کسی را ناامید نکن ، شاید امید تنها دارایی او باشد . ارد بزرگ

من هیچ راه مطمئنی به سوی خوشبختی نمی شناسم. اما راهی را می شناسم که به ناکامی منجر می شود. گرایش به خشنود ساختن همگان افلاطون

وقتی داری بالا میری مهربان باش و فروتن، چون وقتی که داری سقوط میکنی از کنار همین آدمها رد میشی